Istota fundacji rodzinnej nie polega na działalności charytatywnej. Przeciwnie, jest powołana do osiągania korzyści i ochrony gromadzonego w jej ramach majątku. Jeśli fundacja rodzinna chciałaby działać charytatywnie, może to zrobić tylko w jeden sposób. Niestety, jest on dużo mniej korzystny podatkowo niż w przypadku takich działań, prowadzonych na przykład przez spółkę z o.o.
Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej, przy czym cel szczegółowy musi mieścić się w celach ogólnych.
Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie określonym ustawą. Jest wówczas zwolniona z podatku dochodowego. Działalność gospodarcza wykraczająca poza ustawowy zakres jest natomiast wysoko opodatkowana (25% CIT).
Jeśli fundacja rodzina chce udzielać wsparcia charytatywnego, może to zrobić to jedynie poprzez ustanowienie beneficjentem wybranej OPP. Beneficjentem fundacji rodzinnej może być bowiem organizacja, prowadząca działalność pożytku publicznego. Wówczas, zgodnie ze statutem, może otrzymać świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej. Należy jednak pamiętać, że wszelkie wypłaty, które fundacja rodzinna kieruje do beneficjentów są opodatkowane 15% CIT.
Czy istnieją inne możliwości? Z uwagi na swoje cele, fundacja rodzinna nie może spełniać świadczeń na rzecz innych podmiotów niż beneficjenci – takie jest rozumienie aktualnych przepisów. Dotyczy to również świadczeń o charakterze charytatywnym.
Widać wyraźnie, że powstaje pewna nierówność w odniesieniu do świadczeń charytatywnych. Inne podmioty dokonujące takich świadczeń są bowiem lepiej traktowane przez przepisy podatkowe niż fundacje rodzinne. Te pierwsze mogą odliczyć od dochodu darowizny na cele charytatywne, fundacje rodzinne – nie.
Adwokat Krzysztof Smaga