Zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych – co zapowiada Ministerstwo?
8 sierpnia 2025 r. Minister Finansów zaprezentował długo wyczekiwane propozycje zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnych. Nowe regulacje mają przede wszystkim wzmocnić sukcesyjny charakter fundacji, a jednocześnie ograniczyć mechanizmy wykorzystywane do agresywnej optymalizacji podatkowej. Dla osób planujących przekazanie biznesu następcom to dobra wiadomość – zapowiadane modyfikacje nie powinny naruszyć atrakcyjności fundacji rodzinnych jako narzędzia sukcesji.
Ministerstwo Finansów podkreśla, że jego intencją jest zachowanie podstawowej roli fundacji rodzinnej czyli narzędzia ochrony i pomnażania majątku rodzinnego, przy jednoczesnym domknięciu luk podatkowych. Zmiany mają przeciąć praktyki, w których fundacja była wykorzystywana głównie do uzyskiwania korzyści podatkowych, a nie do realizacji rzeczywistych celów sukcesyjnych. Zgodnie z zapowiedziami, regulacje mają wejść w życie na początku 2026 r. Co ma się zmienić?
3-letnia karencja w CIT dla fundacji rodzinnych
Fundacja rodzinna miałaby utracić zwolnienie z CIT w przypadku zbycia wniesionych do niej aktywów w ciągu 3 lat od ich przekazania. Rozwiązanie to ma zniechęcać do wnoszenia aktywów wyłącznie w celu ich szybkiego zbycia z preferencją podatkową. W praktyce – jeśli aktywa mają być sprzedane w krótkim czasie, fundacja rodzinna przestanie być narzędziem do tego celu.
Opodatkowanie najmu krótkoterminowego w fundacji rodzinnej
Dochody fundacji rodzinnej z najmu krótkoterminowego nie byłyby objęte zwolnieniem z CIT. Nowe przepisy mają zakończyć spór pomiędzy podatnikami a KAS w tej kwestii. Kluczowe będzie jednak doprecyzowanie definicji „najmu krótkoterminowego” – w przeciwnym razie ryzyko rozbieżnych interpretacji pozostanie.
Fundacja rodzinna a kwestie transgraniczne
Fundacja rodzinna będzie podlegać opodatkowaniu z tytułu uczestnictwa w kontrolowanej jednostce zagranicznej (CFC). Mają zostać doprecyzowane zasady opodatkowania fundacji uczestniczących w zagranicznych spółkach osobowych (transparentnych podatkowo). Celem jest więc dalsze ograniczenie możliwości unikania opodatkowania poprzez korzystanie z zagranicznych struktur.
Danina solidarnościowa
W kontekście proponowanych zmian, istotne jest, że resort finansów zrezygnował z wcześniejszego pomysłu objęcia świadczeń wypłacanych beneficjentom fundacji rodzinnej daniną solidarnościową, należną po przekroczeniu progu 1 mln zł.
Co oznaczają zmiany podatkowe dla sukcesorów i przedsiębiorców?
- Dla sukcesorów – brak powodów do obaw. Fundacja rodzinna pozostaje atrakcyjnym instrumentem sukcesji.
- Dla optymalizatorów podatkowych – nowe przepisy znacząco ograniczą możliwości korzystania z fundacji w celach wyłącznie podatkowych.
- Dla doradców – konieczność bieżącego śledzenia procesu legislacyjnego i przygotowania strategii dostosowania fundacji do nowych wymogów.
Wejście w życie i przepisy przejściowe
Ministerstwo Finansów planuje, by nowe regulacje zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Na razie nie wiadomo, jak ukształtują się przepisy przejściowe – czyli w jaki sposób zmiany obejmą już istniejące fundacje. Propozycje MF zostały ogłoszone w obecności Henryka Orfingera – Przewodniczącego Rady Nadzorczej Dr Irena Eris S.A. – uznawanego za autorytet w środowisku firm rodzinnych. Orfinger ocenił zmiany jako właściwe i korzystne z punktu widzenia realnej sukcesji.
Adwokat Krzysztof Smaga
Doradca podatkowy Krzysztof Józefaciuk